Het begon met één telefoontje

Als ik terugdenk aan het ontstaan van de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid, merk ik hoe lastig dat eigenlijk is. Veel documenten uit die tijd zijn verdwenen en mijn geheugen is, ruim twintig jaar later, ook niet meer feilloos. Zie deze terugblik daarom vooral als mijn persoonlijke herinnering aan de beginjaren.

Wat ik me goed herinner, is dat de eerste ideeën ontstonden rond 2003. Er werd nagedacht over de academisering van de GGD’en en de samenwerking tussen praktijk en wetenschap. Eind 2004 werd ik gebeld door Onno Buruma, destijds voorzitter van de Raad van Bestuur van het LUMC. Er kwam een ZonMw-programma voor Academische Werkplaatsen Publieke Gezondheid en hij stelde voor om samen een aanvraag in te dienen. Op dat moment hadden we als GGD Hollands Midden nog nauwelijks ervaring met ZonMw. Dat is in de jaren daarna overigens behoorlijk veranderd.

Grotere ambities dan de subsidie

De aanvraag werd ingediend door LUMC, drie GGD’en in de regio en TNO. De aanvraag werd gehonoreerd door subsidiering van een onderzoeksproject en een beperkte bijdrage voor de infrastructuur. Daarmee ontstond de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Gezondheidsbevordering; alle gehonoreerde werkplaatsen kregen een toevoeging van een deelterrein binnen de publieke gezondheid.

Al snel bleek dat we grotere ambities hadden dan alleen het onderwerp waarvoor we financiering hadden gekregen. Onder leiding van Pim Assendelft als voorzitter van de stuurgroep en Barend Middelkoop als coördinator werden werkgroepen gevormd waarin onderzoekers en GGD-medewerkers samenwerkten. De agenda’s waren in het begin soms nog verrassend leeg, maar de overtuiging dat wetenschap en praktijk elkaar konden versterken was er vanaf het eerste moment.

Een werkplaats die bleef groeien

In de jaren daarna groeide de werkplaats stap voor stap. Nieuwe partners sloten zich aan, gemeenten kregen een steeds grotere rol en er ontstonden nieuwe academische werkplaatsen, zoals die voor Jeugd en later Ouderenzorg. Ik heb die ontwikkeling altijd gezien als een familie die zich uitbreidde: nieuwe initiatieven kregen de ruimte om zich zelfstandig te ontwikkelen, terwijl de onderlinge verbondenheid bleef bestaan.

Terugkijkend

Terugkijkend is dat misschien wel waar ik het meest trots op ben, niet zozeer een bepaald onderzoek of project, maar het feit dat er een duurzaam netwerk is ontstaan waarin onderzoekers, professionals, beleidsmakers en later ook onderwijsinstellingen elkaar steeds beter wisten te vinden. Dat was aan het begin zeker geen vanzelfsprekendheid, maar juist die samenwerking heeft de academische werkplaats gemaakt tot wat zij vandaag is.

Sjaak de Gouw was vanaf 2002 Directeur Publieke Gezondheid bij GGD en GHOR Hollands Midden. Hij behoorde tot de initiatiefnemers van de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid en was vanaf het eerste uur betrokken bij de ontwikkeling van de samenwerking die later uitgroeide tot awpg Lumens.